• بخش مرکزی شهرستان جهرم
  • دهستان جلگاه
  • دهستان کوهک (جهرم)

شهر: جهرم

• بخش خفر
  • دهستان خفر (جهرم)
  • دهستان راهگان
  • دهستان سفیدار
  • دهستان علی‌آباد (جهرم)
  • دهستان گل‌برنجی

شهرها: باب انار، خاوران

• بخش سیمکان
  • دهستان پشت‌پر
  • دهستان پل به بالا
  • دهستان پل به پائین

• بخش کردیان
  • دهستان علویه (جهرم)
  • دهستان قطب‌آباد

شهرستان جَهرُم از شمال به شهرستان فسا، از باختر و جنوب به شهرستان فیروزآباد، از خاور به شهرستان داراب، از شمال غربی به شهرستان شیراز و از جنوب شرقی به شهرستان لارستان محدود می‌شود. شهرستان جهرم در ۵۳ درجه و ۳۳ دقیقه طول جغرافیایی و ۲۸ درجه و ۳۰ دقیقه عرض جغرافیایی و بلندی ۱۰۵۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. رودخانه‌های قره‌آغاج سیمکان و شور از مهم ترین رودخانه‌های این منطقه‌است. آب و هوای شهرستان جهرم به طور کلی گرم و در نواحی کوهستانی معتدل است. راه‌های اصلی این منطقه‌عبارت اند از:

• راه جهرم – لارستان به طول ۱۵۵ کیلومتر
• راه جهرم – شیراز به طول ۱۸۰ کیلومتر
• جهرم – قیر به طول ۷۵ کیلومتر
  
  
  
  جاذبه های گردشگری
   
   
  گردشگاه های :غار ورا، گدک، قلعه گبری، قلعه حنا، قلعه تبر و بنیز از مهمترین جاذبه های طبیعی این شهرستان است. مسجد جامع جهرم از اثار دوره صفوی و در جنوب شهر جهرم روی تپه ای با صفا اتشکده قدمگاه دیده می شود که بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار می آیند.
  مقبره جاماسب حکیم نیز دیگر جاذبه های تاریخی منطقه است که به دوره ساسانی مربوط می شود. بزرگ ترین غاردست ساز جهان که بنام " سنگ شکن " معروف است.که سنگ ان ها برای ساختن نمای خانه استفاده می کردند.

  آثار قبل از اسلام :

  قلعه گبری
  تنها آثار این شهر مربوط به قبل از اسلام است که روی دامنه شمالی کوه البرز و بر تپه های شمال غربی شهر مشهور به کوه شهدا قرار دارد. این قلعه ماننده قلعه الموت است.

  در هر نقطه ای که قلعه گبری وجود دارد چند چاه وجود دارد که مشهور به چاه گبری است از این قلعه ها چندان آثاری نمانده و فقط سنگ چین شالوده ان ها کمی دیده می شود. و از چاهها جز گودالی کوچک باقی نمانده و فقط چاه گبری نزدیک سنگ شکن که ظاهرا بعدها تعمیر شده است،چند متر عمق دارد که در داخل ان بسیار گشاد بوده و دارای دیوارهای صخره ای است.

   

  آثار بعد از اسلام :

  قلعه تبر

  قلعه تبر یا قلعه خورشید از محدوده شهر بیرون است ولی فاصله چندانی از شهر ندارد و روی تاریخ شهر اثرات عمیقی داشته است. لسترنج درباره این قلعه چنین می نویسد: قلعه عظیمی است که تا شهر پنج فرسخ فاصله دارد و ان را قلعه خورشید می گویند و معروف می باشد این قلعه را خواجه الملک وزیر مشهور سلجوقیان تجدید و تعمیر کرد و بانی اصلی ان خورشید حاکم جهرم در زمان خلفای اموی بود .

   

  مسجد جامع

  در محله سنان مسحد جامع جهرم وجود دارد که از لحاظ قدمت قابل ملاحظه می باشد. سبک بنای آن دارای اختصاصاتی است که ان را از مساجد سایر نقاط کشور متمایز ساخته است بدین معنی که کلیه طاقهای اطراف ان شبیه میدان امام اصفحان دو طبقه بوده و طبقه فوقانی تشکیل غرفه هائی داده است بنای این مسجد کلااز سنگ و گج بوده است.احتمال داده می شود که از بنای اواسط دوره صفویه باشد .

مشاهده وضعیت آب و هوای جهرم

نام و پیشینه تاریخی

جهرم از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن گهرم بوده‌است. فردوسی شاهنامه از آن در عصر ساسانیان یاد کرده و نام دلاور ایرانی یعنی گهرم بر آن نهاده‌ است. هم چنین در تاخت و تاز اسکندر از جهرم نام برده می‌شود و این شهر را در عصر پادشاهی بهرام گور دشتی بی آب می‌خواند. جهرم یا گهرم به معنی جای گرم است.

مکان‌های دیدنی و تاریخی

مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی
آتشکده قدمگاه که در جنوب شهر جهرم روی تپه‌ای باصفا دیده می‌شود. این آتشکده بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار می‌یند
مقبره جاماسب حکیم نیز از دیگر جاذبه هی تاریخی منطقه‌است که به دوره ساسانی مربوط می‌شود.
بزرگ‌ترین غار دست ساز جهان که بنام سنگ‌شکن معروف است در این شهر قرار دارد
غار ورا نیز از دیگر جاذبه‌های طبیعی جهرم است
قبر باربد از موسقیدانان بزرگ دوره ساسانی
بازار جهرم
کوه‌های دیدنی بنیز، چاتیز، اونار و ....
قلعه باستانی معروف به قلعه گبری که بر روی یک کوه کوچک ما بین دو کوه بزرگ قرار دارد.از عجایب قلعه گبری چاه این قلعه‌است که در سنگ کوه حفر شده است
چشمه‌ای در کوه معروف به دوغوره

جهرم در قبل از اسلام

به روایت مورخان و محققان تاریخ شهر جهرم به سده چهارم قبل از میلاد می رسد. روایت شاهنامه فردوسی از آبادانی جهرم در دوره هخامنشی و ساسانی حکایت می کند. نوشته اند جهرم را همای دخت بهمن فرزند اسفندیار بنا کرده است. دسته ای از پژوهندگان بهمن را اردشیر هخامنشی دانسته اند.ب نابراین جهرم به بیش از دهه سوم قبل از میلاد می رسد. چنانکه در کارنامه اردشیر بابکان نیز از جهرم یاد شده است.
باربد از موسیقی دانان بزرگ دربار خسرو پرویز ،پادشاه ساسانی ،بوده است.باربد دارای 360 آهنگ بوده است و هر روز یکی از آهنگ ها را برای خسرو پرویز می نواخته است.از شاهنامه می توان پی برد باربد جهرم است.

جهرم بعد از اسلام

بنا به نوشته مورخ اسلامی، ابن اشیر، این شهر در سال 23 هجری توسط ساربه بن رنیم، سردار عرب فتح شده است. به استناد نوشته های استخری ، ابن بلخی و حمد اله مستوفی، جهرم قلعه ای بزرگ معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر پنج فرسخ بود. بانی این قلعه خورشه ، عامل خلفای بنی امیه در جهرم بود که بعدها به همت خواجه نظام الملک و وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد.
در قرن هشتم در جهرم هجری غرس درخت خرما و بهره برداری از آن اغاز گردید و مردمان جهرم به اندازه کافی در امور زراعت و باغداری پیشگام شدند و بعد از کاشت سطح وسیعی از اراضی با نهال خرما نتیجه مطلوبی از آن بدست آوردند. در دوره قاجاریه و به دست حکمران این شهر شروع به ساخت بناها و مکان جهت امور شهری از جمله ساخت بازار سرپوشیده و همچنین کاروانسراهای متعدد و توسعه شهر اقدام می شود.

آثار و ابنیه تاریخی جهرم

بنا به گزارش سازمان میراث فرهنگی کشور تعداد 56 اثر و ابنیه تاریخی در این شهرستان به ثبت رسیده است که تعدادی از آثار مربوط به دوره های قبل از اسلام و تعدادی نیز مربوط به دوره های بعد از اسلام در این شهرستان احداث شده است.
از معروفترین آثار بجا مانده از دوره های پیش از اسلام قلعه گبری است که بر روی دامنه شمالی کوه البرز و بر روی تپه های شمال غربی شهر قرار دارد. مقبره جاماسب از دوره سامانی ، بند و بست در فاصله 5/5 کیلو متری جهرم از دوره ساسانی که برای مهار کردن آب استفاده می شده و چهار طای علویه از دوره سامانی.
و همچنین از آثار بعد از اسلام می توان به نمونه های زیر اشاره کرد: قلعه تبر یا قلعه خورشید که از محدوده شهر بیرون است. این قلعه را خواجه نظام الملک وزیر مشهور سلجوقیان تجدید و تعمیر کرد و بانی اصلی آن خورشید حاکم در زمان خلفای اموی است . مسجد باقیمانده از دوره سلجوقیان، قدمگاه که به جا مانده از اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی است. بازار سر پوشیده که اوایل دوره قاجاریه در مرکز شهربنا گردیده و از جمله آثار دیدنی شهر می باشد.

مکان های دیدنی و تاریخی

گردشگاه بونیز ازمهم ترین جاذبه های طبیعی منطقه است. مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی است و در جنوب شهر جهرم روی تپه ای باصفا آتشکده قدمگاه دیده می شود که بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار می آیند. مقبره جاماسب حکیم نیز از دیگر جاذبه های تاریخی منطقه است که به دوره ساسانی مربوط می شود. غار سنگ شکن، بقعه ی امامزاده حسین ، بقعه ی امامزاده فضل بن موسی، قدمگاه، بازار سر پوشیده، غار بنیز و ورا تنگ آب، چشمه ی آب گرم سیمکان، دره های کوه گُرم، تنگ تادوان، آبشار خفر ، مدرسه ی علمیه خان و چشم انداز ها و باغ های شهر را می توان نام برد.

چهره طبیعی این شهرستان کاملا کوهستانی و مرتفع می باشد.حدود یک پنجم وسعت شهرستان جهرم دشت و چهار پنجم بقیه ارتفاعات است . این ارتفاعات بخشی از چین خوردگی زاگرس بوده و جهت اغلب کوهها به تبعیتاز سلسله جبال زاگرس جنوبی قرار گرفته و شاخه هایی از آن این شهرستان را محصور کرده است .
ارتفاع متوسط مرکز این شهرستان حدود 1050 متر و بلندترین نقطه آن قله سفیدار بین بخش خفر و سیمکان حدود 3170 متر و پست ترین نقطه آن حدود 850 متر در بخش سیمکان از سطح دری ارتفاع دارد.
رودخانه قره آقاج سیمکان از رودخانه های منطقه است .هوای شهرستان جهرم به طور کلی گرم و در نواحی کوهستان معتدل بوده است.
مردم منطقه به زبان فارسی یا گویش های محلی سخن می گویند و مسلمان و شیعه مذهب هستند.
شهرستان جهرم شامل چهار بخش مرکزی ، خفر ، سیمکان ، کردیان است . مرکز این شهرستان جهرم می باشد .

1 - بخش مرکزی : بخش مرکزی از دو دهستان جلگاه و کوهک تشکیل شده است . مجموع آبادی های این بخش 160 ابادی که 89 آبادی آن مسکونی و 71 آبادی آن خالی از سکنه می باشد و مرکز این شهرستان جهرم می باشد .

2 - بخش خفر : این بخش در شمال غربی شهرستان جهرم و بین دو رشته کوه میمند و سفید کوه قرار گرفته است . بخش خفر از 5 دهستان به نام های خفر ، راهکان ، سفیدار ، علی آباد و گلبرنجی تشکیل شده است . مجموعه آبادی های این بخش 123 آبادی که 87 آبادی آن دارای سکنه می باشد . مرکز این بخش شهر خفر است . شهر خاوران که نقطه دیگر شهری این بخش می باشد .

3 - بخش کردیان: این بخش در قسمت شمالی بخش مرکزی و جنوبی بخش خفر قرار گرفته است . مجموع آبادی های این بخش 59 آبادی است که 28 آبادی آن مسکونی و 31 آبادی آن فاقد سکنه می باشد . این بخش از دو دهستان قطب آباد و علویه تشکیل شده است و مرکز آن شهرستان قطب آباد می باشد .

4 - بخش سیمکان : این بخش در شمال غربی و غرب شهرستان جهرم واقع شده است بخش سیمکان از سه دهستان پل به پائین و پل به بالا و پشت پر تشکیل شده است . مجموع آبادی های این بخش 59 آبادی است که 43 آبادی آن دارای سکنه و 16 آبادی آن فاقد سکنه است. مرکز این بخش روستای دوزه است .

موقعیت علمی و آموزشی شهرستان

در شهرستان جهرم دانشگاه های معتبری به قرار زیر وجود دارند:

1) دانشگاه علوم پژشکی و دانشکده پرستاری و پیراپزشکی

2) دانشگاه پیام نور

3) دانشگاه آزاد اسلامی

4) دانشگاه دولتی( مرکز آموزش عالی دولتی)

5) دانشگاه غیر انتفاعی دولتی

6) دانشگاه علمی-کاربردی شاخه های کشاورزی

بنیاد های پژوهشی - فرهنگی شهرستان جهرم

1) بنیاد ابرار 2) بنیاد آیت اله حق شناس 3) بنیاد پژوهشی- فرهنگی پیمان غدیر

مراکز آموزش عالی و حوزوی:

1) مدرسه علمیه امام خمینی (ره) 2) مدرسه علمیه شماره 2 3) مدرسه علمیه نرگس ویژه خواهران

کتابخانه ها:

1) کتابخانه عمومی شماره 1و2و3 2) کتابخانه های خصوصی پیمان غدیر و تابش

ویژگی های فرهنگی و اجتماعی و پیشینه انقلابی

شهری با پیشینه ای درخشان در تاریخ مبارزات سیاسی و مذهبی ایران است.شهر شهیدان همیشه شاهدی است که نخل ها استواری از آن ها آموخته اند.با مردمی اصیل که ویژگی های مذهبی و فرهنگی خاصی دارند. شهری است که در انقلاب اسلامی درخشید.این شهر در زمره 11 شهری قرار دارد که در آن حکومت نظامی اعلام شد و در این راستا جزء 5 شهر اول بود ، اما متأسفانه بعدها کمتر از این شهدا یاد شد. این شهر از شهرهای پیش رو در انقلاب اسلامی بر صفحات پر افتخار تاریخ ثبت شد.شهری است که 1700 شهید در جریان جنگ تحمیلی تحویل انقلاب اسلامی داد که خود دلیلی بر از خودگذشتگی و علاقمندی مردم این خطه به حفظ دست آوردهای انقلاب اسلامی و تداوم حرکت آن است. جهرم شهر علما و سالکان طریق حق است .شهری است که مرقد حضرت آیت اله عظمی سید عبد الحسن نجفی در اینجاست ، عالم بزرگواری که قریب ده سال در جهرم به ترویج دین و تربیت طلاب پرداخت و نماز جمعه را که خود واجب می شمرد بر پاداشت.در یک کلام جهرم دارالومنین است، لقب غرور آفرینی که رهبر معظم انقلاب اسلامی برای این شهر عنوان نمودند.مردم جهرم به فرهنگ و ادب توجه خاص دارند. جهرم به واسطه داشتن معلمان و دبیران برجسته و هوش و استعداد خدادادی دانش آموزان هر ساله در بین شهرهای اول کشور به لحاظ قبولی در دانشگاه و رتبه های برتر کنکور قرار می گیرد.

صنایع و معادن

صنایع و کارخانه‌‌های موجوددر این شهرستان بیش‌تر در ارتباط با محصولات کشاورزی هستند. کارخانه‌های مربوط به صنایع‌غذایی و کارخانه‌های تهیه مصالح ساختمانی مهم ترین کارخانه های این شهرستان را تشکیل می دهند. معادن گچ، شن، ماسه سنگ و به طورکلی مصالح ساختمانی در این منطقه وجود دارد.

کشاورزی و دام داری

کشاورزی و باغ‌داری در این شهرستان به صورت سنتی و نیمه صنعتی است‌اما به علت موقعیت خاص جغرافیایی، باغ داری پایه اصلی اقتصاد این شهرستان به حساب می آید که در این میان، باغ‌های مرکبات و خرما از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار هستند. مرکبات، خرما، گندم، جو، برنج، بنشن، تره بار از مهم ترین محصولات جهرم است. دام‌داری در این شهرستان بیش‌تر بر روش سنتی صورت می گیرد، اما در اطراف شهر جهرم دام‌داری های مدرن جهت پرورش گاوهای نژاد اصیل (الشتاین) اختصاص دارد. دام و فرآورده های دامی از تولیدات این بخش به شمار می‌آیند.